Metoda leczenia - zarys ogólny

Hipertermia jest metodą terapeutyczną używaną do przełamania systemu termoregulacji organizmu dzięki zastosowaniu odpowiedniej aparatury. Polega ona na egzogennym podniesieniu temperatury tkanek. Stosuję się temperatury z zakresu 38°C - 42°C. Metoda ta znajduje zastosowanie głównie w onkologii (przede wszystkim w skojarzeniu z chemioterapią i radioterapią).  Jak również z powodzeniem stosuje się ja w nieonkologicznych schorzeniach typu: chroniczny ból pleców, nadciśnienie tętnicze, łuszczycowe zapalenie stawów i inne.

Zalety hipertermii:
  • jest nietoksyczna 
  • może przyczynić się do redukcji masy guza i poprawić resekcyjność
  • w większości badań naukowych podnosi wskaźniki przeżycia chorego
  • podnosi jakość życia 
  • obniża ryzyko powstawania przerzutów
  • redukuje niektóre objawy uboczne chemio- i radioterapii
  • prawidłowo wykonana nie powoduje skutków ubocznych
  • działa przeciwbólowo
  • może być stosowana w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej
  • przebieg terapii jest indywidualny i zależy od rodzaju i zaawansowania nowotworu
Zarys historyczny hipertermii

Mógłbym uleczyć każdą chorobę, gdybym tylko mógł wywołać gorączkę.
Parmenides, grecki lekarz oraz  filozof

Hipertermia, w powszechnym i pierwotnym rozumieniu definiowana, jako stan podwyższonej temperatury ciała, czyli sygnalizujący niepokojące objawy, ma właściwości lecznicze. Sztuczne podnoszenie temperatury ciała, całego lub jego części, nie jest metodą nową. W medycynie znane jest od czasów antycznych. Metodę tę opisywano jeszcze w papirusach i wspominał o niej już Hipokrates. W czasach nowożytnych została zarzucona i na nowo odkryta w XIX wieku. W raz z narodzinami mikrobiologii Louis'em Pasteur'em na czele, powstały podstawy do poprawnego, naukowego zrozumienia mechanizmów gorączki. W roku 1866 niemiecki lekarz Dr Busch opisał przypadki spontanicznej, nie spowodowanej jakimkolwiek leczeniem, regresji mięsaków tkanek miękkich w przebiegu wysokiej gorączki, która była wywołana infekcją bakteryjną organizmu. Na początku XX wieku, amerykański lekarz William Coley rozpoczął leczenie nowotworów za pomocą gorączki endogennej, wywołanej celowymi zakażeniami poprzez m. in. inaktywowane bakterie. Metodę tę nazwano Toksyną Coleya. W tym samym czasie, austriacki lekarz Julius Wagner-Jauregg praktykował metodę zwaną malarioterapią, czyli celowe zarażanie pacjentów malarią aby wywołać u nich wysoką gorączkę, która  miała przyczynić się do wyleczenia innych schorzeń. Trzydzieści lat później, w czasie gdy Wilhelm Roentgen odkrył promieniotwórczość sztuczną, a Maria Skłodowska Curie – promieniowanie naturalne, w Niemczech hipertermię próbowano już stosować w leczeniu raka szyjki macicy. To właśnie Niemcy są „kolebką” nowożytnej hipertermii, która od kilkudziesięciu lat przeżywa swój renesans. Obecnie metoda hipertermii jest tam stosowana jako jeden z filarów postępowania w onkologii i prowadzi ją ponad 260 ośrodków medycznych. Rutynowo kojarzona jest z niektórymi programami radioterapii w Holandii, Włoszech i USA. W wielu ośrodkach na świecie stosowana jest jednocześnie z chemioterapią i immunoterapią.

Hipertermia stała się metoda uznaną przez onkologów i docenioną w medycynie ortodoksyjnej, a o jej popularności świadczy ponad trzy tysiące publikacji naukowych, odnotowanych przez fachową, recenzowaną prasę medyczną. Lekarze, stosujący w praktyce metodę hipertermii wymieniają swoje doświadczenia w ramach Europejskiego Towarzystwa Hipertermii Onkologicznej ESHO. Dotychczas odbyło ono już 30 zjazdów, które gromadziły każdorazowo ponad 200 lekarzy stosujących hipertermię w onkologii. W Polsce do niedawna lecznicze hipertermią nie było stosowane. Jej popularność wzrasta na przestrzeni ostatnich piętnastu lat w związku z udowodnioną naukowo skutecznością w przebiegu leczenia.

Klasyfikacja

 

Hipertermię terapeutyczną w aktualnej medycynie można sklasyfikować stosując różne kryteria:

  • kryterium zakresu temperatury
  • kryterium obszaru nagrzewanego
  • kryterium techniki grzania
  • kryterium inwazyjności